Jeżeli z rachunku zniknęły pieniądze bez Twojej zgody, zgłoś transakcję bankowi natychmiast i zażądaj zwrotu. Co do zasady bank powinien oddać środki najpóźniej do końca następnego dnia roboczego, czyli w terminie D+1. Nie musisz czekać na zakończenie postępowania Policji.

Co zrobić w pierwszej godzinie?

Najpierw upewnij się, że obciążenie nie jest subskrypcją, poleceniem zapłaty, wcześniejszym zakupem albo transakcją wykonaną przez osobę upoważnioną. Jeżeli nadal nie rozpoznajesz płatności, działaj w tej kolejności:

  1. Zastrzeż kartę i zabezpiecz dostęp do banku – użyj aplikacji lub oficjalnej infolinii banku. W przypadku podejrzenia przejęcia danych zmień hasło, usuń nieznane urządzenia z listy zaufanych i skontaktuj się z bankiem samodzielnie, nie przez numer podany przez rozmówcę.
  2. Zabezpiecz dowody – zapisz daty, godziny, kwoty i odbiorców transakcji, wykonaj zrzuty ekranu oraz zachowaj wiadomości, e-maile i historię połączeń związanych ze zdarzeniem.
  3. Zgłoś transakcję bankowi – wyraźnie napisz, że nie wyraziłeś zgody na jej wykonanie i żądasz zwrotu na podstawie art. 46 ustawy o usługach płatniczych. Poproś o potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia i numer sprawy.
  4. Zawiadom Policję – przekaż funkcjonariuszom informacje o transakcjach i zabezpieczonych materiałach. Zgłoszenie na Policję nie zastępuje reklamacji w banku.

Nie czekaj na wynik śledztwa. Bank nie może uzależniać zwrotu wyłącznie od tego, czy Policja zakończyła postępowanie. W wyjątkowych sytuacjach może wstrzymać zwrot, jeżeli ma uzasadnione i udokumentowane podstawy do podejrzenia oszustwa po stronie płatnika oraz zawiadomił o tym organy ścigania. Samo ogólne stwierdzenie, że klient zachował się nieostrożnie, nie wystarcza.

Czym jest nieautoryzowana płatność?

Transakcja jest autoryzowana, gdy płatnik wyraził zgodę na jej wykonanie w sposób przewidziany w umowie z bankiem. Jeżeli takiej zgody nie było, mamy do czynienia z transakcją nieautoryzowaną. Dotyczy to między innymi płatności kartą wykonaną przez osobę trzecią, przelewu z przejętej bankowości elektronicznej albo płatności internetowej przy użyciu skradzionych danych karty.

Inaczej może być oceniona sytuacja, w której samodzielnie zleciłeś przelew, ale zrobiłeś to pod wpływem oszusta. W takim przypadku znaczenie ma to, czy wyraziłeś zgodę na konkretną transakcję oraz jaki instrument płatniczy i sposób płatności został wykorzystany.

Dlaczego bank powinien zwrócić pieniądze?

Podstawą roszczenia jest art. 46 ustawy o usługach płatniczych. Zgodnie z nim dostawca usług płatniczych powinien niezwłocznie zwrócić kwotę nieautoryzowanej transakcji, najpóźniej do końca dnia roboczego następującego po dniu stwierdzenia transakcji albo otrzymania zgłoszenia. To właśnie zasada D+1.

Bank może później badać okoliczności zdarzenia. Nie zmienia to jednak automatycznie terminu zwrotu. Jeżeli uważa, że klient działał umyślnie albo dopuścił się rażącego niedbalstwa, powinien wykazać te przesłanki. Zarzut nie może zastąpić dowodu, a bank nie powinien samodzielnie przesądzać odpowiedzialności klienta tylko po to, by zatrzymać pieniądze.

Znaczenie ma także art. 45 ustawy o usługach płatniczych. To bank musi wykazać, że transakcja została autoryzowana, prawidłowo zapisana i nie była skutkiem awarii lub usterki systemu. Klient nie musi udowadniać, że nie wykonał operacji. Wystarczy, że zgłosi brak zgody i przedstawi znane mu okoliczności.

Pojęcie Definicja Rola w reklamacji
Autoryzacja Zgoda płatnika na wykonanie konkretnej transakcji. Jeżeli zgody nie było, płatność może być nieautoryzowana.
Uwierzytelnienie Techniczne potwierdzenie tożsamości lub użycia zabezpieczenia, na przykład hasła, PIN-u albo kodu SMS. Nie przesądza samo w sobie, że klient wyraził zgodę na transakcję.
Silne uwierzytelnienie SCA Weryfikacja oparta na co najmniej dwóch elementach uwierzytelnienia. Bank powinien wykazać nie tylko poprawne uwierzytelnienie, lecz także autoryzację płatnika.

To rozróżnienie jest istotne przy phishingu i vishingu. Przestępca może wykorzystać prawidłowe dane logowania albo kod SMS, ponieważ wcześniej wyłudził je od klienta. Techniczne przejście zabezpieczeń nie oznacza jeszcze, że klient chciał wykonać daną płatność.

Jak napisać reklamację?

Reklamację złóż kanałem, który pozwala zachować potwierdzenie, na przykład w bankowości elektronicznej, oddziale albo wiadomością wskazaną przez bank. Przed wysłaniem sprawdź, czy pismo zawiera:

  • oznaczenie transakcji – datę, kwotę, odbiorcę i numer rachunku lub identyfikator operacji;
  • jednoznaczne oświadczenie – informację, że nie wyraziłeś zgody na wykonanie transakcji;
  • podstawę prawną – art. 46 ustawy o usługach płatniczych, a w razie potrzeby także art. 45 dotyczący ciężaru dowodu;
  • żądanie – zwrot pełnej kwoty nieautoryzowanej transakcji w terminie D+1;
  • opis okoliczności – sposób wykrycia płatności, moment zgłoszenia oraz wykonane działania zabezpieczające;
  • załączniki – zrzuty ekranu, potwierdzenia, korespondencję i potwierdzenie zawiadomienia Policji, jeżeli już je posiadasz.

Nie opisuj zdarzenia w sposób, który może sugerować zgodę na konkretną płatność, jeżeli jej nie było. Jednocześnie nie wpisuj informacji, których nie możesz potwierdzić. Jeżeli transakcji jest kilka, wymień każdą oddzielnie.

Terminy, o których trzeba pamiętać

Najważniejsze terminy nie oznaczają tego samego:

Termin Czego dotyczy? Znaczenie
D+1 Zwrot kwoty nieautoryzowanej transakcji Co do zasady do końca następnego dnia roboczego po zgłoszeniu lub stwierdzeniu transakcji.
15 dni roboczych Odpowiedź na reklamację dotyczącą usług płatniczych Podstawowy termin rozpatrzenia reklamacji.
35 dni roboczych Szczególnie skomplikowana reklamacja Możliwe przedłużenie po poinformowaniu klienta o przyczynach opóźnienia.
13 miesięcy Graniczny termin zgłoszenia Co do zasady liczony od dnia obciążenia rachunku, z wyjątkami przewidzianymi ustawą.

Nie traktuj 13 miesięcy jako czasu na zwlekanie. Zgłoś transakcję od razu, ponieważ szybkie zastrzeżenie karty i zabezpieczenie bankowości ogranicza ryzyko kolejnych obciążeń.

Co zrobić po odmowie banku?

Przeczytaj uzasadnienie i sprawdź, czy bank wyjaśnił, dlaczego uznał transakcję za autoryzowaną, wskazał konkretną podstawę prawną oraz przedstawił dowody na umyślne działanie lub rażące niedbalstwo. Samo użycie poprawnego hasła, kodu SMS albo potwierdzenia w aplikacji nie powinno kończyć analizy.

Jeżeli bank nie zmieni stanowiska, możesz zwrócić się do Rzecznika Finansowego po przeprowadzeniu procedury reklamacyjnej. W zależności od sprawy dostępne są także pozasądowe metody rozwiązywania sporów oraz droga sądowa. Przy odmowie dotyczącej znacznej kwoty, przejęciu bankowości albo sporze o rażące niedbalstwo pomoc prawnika może ułatwić ocenę dowodów i dalszych kroków.

Najważniejsze jest zachowanie kolejności: zabezpiecz kartę i dostęp, zgłoś bankowi brak zgody na transakcję, zażądaj zwrotu na podstawie art. 46 ustawy o usługach płatniczych, a dopiero potem prowadź dalsze wyjaśnienia. Bank co do zasady ma oddać środki w terminie D+1, a ciężar wykazania autoryzacji lub podstaw odmowy spoczywa na nim.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. Ocena odpowiedzialności banku i klienta zależy od okoliczności konkretnej sprawy.