KPO nie jest ani wyłącznie pożyczką, ani wyłącznie dotacją. To program mieszany, w którym Polska korzysta z obu form finansowania. Część środków jest bezzwrotna, a pozostała część ma postać nisko oprocentowanych pożyczek, które państwo będzie spłacać w długim terminie.
Ile dotacji, a ile pożyczek obejmuje KPO?
Łączna pula przyznana Polsce w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności wynosi około 59,8 mld euro. Z tej kwoty około 25,27 mld euro stanowią dotacje, natomiast 34,54 mld euro to pożyczki. Oznacza to, że część zwrotna obejmuje około 58 proc. całego polskiego KPO.
| Rodzaj wsparcia | Kwota | Zwrotność |
|---|---|---|
| Dotacje | około 25,27 mld euro | Bezzwrotne, o ile środki zostaną wykorzystane zgodnie z warunkami programu |
| Pożyczki | około 34,54 mld euro | Zwrotne, spłacane przez państwo |
| Łącznie | około 59,8 mld euro | Połączenie wsparcia bezzwrotnego i zwrotnego |
Pożyczki z KPO są preferencyjne, czyli nisko oprocentowane. Ich warunki wynikają między innymi z tego, że Komisja Europejska pozyskuje środki na rynkach jako emitent wspólnych europejskich obligacji. Nie zmienia to jednak ich podstawowej cechy – pożyczony kapitał trzeba zwrócić.
Na co przeznaczane są pieniądze z KPO?
KPO jest krajowym planem finansowanym z europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Jego zadaniem jest wsparcie inwestycji i reform wzmacniających gospodarkę po kryzysie wywołanym pandemią oraz zwiększających jej odporność na przyszłe zagrożenia.
Środki są kierowane przede wszystkim na:
- Zieloną transformację – rozwój odnawialnych źródeł energii, poprawę efektywności energetycznej i ograniczanie emisyjności gospodarki.
- Transformację cyfrową – cyfryzację przedsiębiorstw, administracji, szkół i usług publicznych.
- Ochronę zdrowia – modernizację placówek, rozwój infrastruktury medycznej i cyfrowych usług zdrowotnych.
- Odporność i konkurencyjność gospodarki – inwestycje, które mają poprawić zdolność firm i instytucji do reagowania na kryzysy.
Wypłaty zależą od realizacji uzgodnionych reform i inwestycji, określanych jako kamienie milowe. Komisja Europejska zatwierdza wnioski o płatność i monitoruje wykonanie warunków programu.
Kto spłaca pożyczki z KPO?
Dotacji nie trzeba zwracać, pod warunkiem prawidłowej realizacji przedsięwzięć i spełnienia zasad programu. Pożyczki są natomiast długiem państwa. Ich spłata obciąża budżet publiczny, a więc pośrednio również podatników.
Spłata ma zostać rozłożona na wiele lat i zakończyć się najpóźniej w 2058 roku. Dlatego określenie KPO jako „czystej pożyczki” jest nieprawidłowe, podobnie jak przedstawianie całego programu jako bezzwrotnej pomocy. Prawidłowa odpowiedź brzmi: KPO łączy dotacje i pożyczki, przy czym w przypadku Polski większa część środków ma charakter zwrotny.



