Kredyt to umowa, na podstawie której bank lub SKOK udostępnia kredytobiorcy określoną kwotę pieniędzy, a kredytobiorca zobowiązuje się zwrócić ją w ustalonym terminie wraz z kosztami finansowania. Środki są zwykle przeznaczone na cel wskazany w umowie, a uzyskanie kredytu zależy przede wszystkim od oceny zdolności kredytowej i historii spłat.
Czym jest kredyt w świetle prawa?
Definicję kredytu bankowego określa ustawa Prawo bankowe, w szczególności art. 69. W uproszczeniu chodzi o umowę, w której bank oddaje do dyspozycji kredytobiorcy określoną kwotę na ustalony cel i czas. Kredytobiorca korzysta z tych pieniędzy zgodnie z warunkami umowy, a następnie spłaca kapitał wraz z odsetkami i innymi przewidzianymi opłatami.
Kredyt jest produktem bankowym. Kredytodawcą może być bank, a w zakresie przewidzianym przepisami także SKOK. To odróżnia kredyt od pożyczki, której może udzielić również osoba prywatna lub inny podmiot. Kredyt wymaga zawarcia umowy w formie pisemnej. Dokument określa między innymi kwotę i walutę finansowania, cel, zasady spłaty, oprocentowanie, prowizję oraz sposób zabezpieczenia.
W relacji kredytowej bank udostępnia kapitał, a kredytobiorca przyjmuje obowiązek jego zwrotu. Bank sprawdza przy tym, czy wnioskodawca będzie w stanie regulować raty w ustalonych terminach.
Jakie cechy definiują kredyt?
Kredyt można rozpoznać po kilku cechach. Nie każda umowa finansowa ma dokładnie taki sam zakres obowiązków, dlatego szczegóły zawsze wynikają z dokumentów podpisywanych z bankiem.
| Cecha | Co oznacza dla Ciebie |
|---|---|
| Zwrotność | Musisz oddać udostępniony kapitał w terminach określonych w harmonogramie. |
| Odpłatność | Za korzystanie z pieniędzy płacisz między innymi odsetki, prowizję lub inne opłaty wskazane w umowie. |
| Celowość | W przypadku kredytu celowego środki możesz przeznaczyć na cel określony w umowie, na przykład zakup mieszkania lub samochodu. |
| Zabezpieczenie | Bank może wymagać zabezpieczenia, które ogranicza ryzyko niespłacenia zobowiązania, na przykład hipoteki. |
Niektóre kredyty mają bardziej elastyczne przeznaczenie, jak kredyt gotówkowy, inne wymagają rozliczenia konkretnego zakupu lub inwestycji. Rodzaj kredytu wpływa też na wymagane dokumenty, wysokość zabezpieczeń i sposób wypłaty środków.
Za co płacisz przy kredycie?
Kwota pożyczona od banku to kapitał kredytu. Nie jest ona kosztem w ścisłym znaczeniu, ponieważ właśnie tę kwotę zwracasz bankowi. Koszt stanowią wydatki ponoszone za udostępnienie i obsługę finansowania. Przy kredycie konsumenckim zakres całkowitego kosztu kredytu opisuje ustawa o kredycie konsumenckim.
Na całkowity koszt kredytu mogą składać się:
- Odsetki – wynagrodzenie banku za korzystanie z udostępnionego kapitału.
- Prowizja – opłata za udzielenie kredytu, zwykle określona kwotowo lub procentowo.
- Ubezpieczenie – koszt polisy wymaganej do uzyskania finansowania albo konkretnych warunków umowy.
- Inne opłaty i marże – wydatki przewidziane w umowie, jeśli są obowiązkowe i związane z kredytem.
Całkowity koszt kredytu nie obejmuje samego kapitału. Całkowita kwota do zapłaty obejmuje natomiast kapitał oraz wszystkie koszty. Przykładowo, przy kapitale wynoszącym 20 000 zł i kosztach w wysokości 4 000 zł całkowita kwota do zapłaty wynosi 24 000 zł. W przypadku kredytów konsumenckich pomocnym wskaźnikiem przy porównywaniu ofert jest RRSO, ponieważ uwzględnia obowiązkowe koszty finansowania w ujęciu rocznym.
Jak uzyskać kredyt?
Bank ocenia, czy klient może bezpiecznie spłacać zobowiązanie. Najważniejszym filtrem jest zdolność kredytowa, czyli ocena możliwości regulowania rat przy określonej kwocie i okresie spłaty. Bank bierze pod uwagę między innymi dochody, stałe wydatki, inne zobowiązania oraz liczbę osób w gospodarstwie domowym. Znaczenie ma także historia kredytowa, która pokazuje, jak wcześniej spłacane były zobowiązania.
Proces uzyskania kredytu zwykle przebiega w następujących etapach:
- Złożenie wniosku wraz z informacjami o dochodach, wydatkach i zobowiązaniach.
- Ocena zdolności kredytowej na podstawie sytuacji finansowej wnioskodawcy.
- Weryfikacja historii spłat oraz dokumentów wymaganych dla danego rodzaju kredytu.
- Wydanie decyzji kredytowej, ustalenie warunków i podpisanie umowy.
- Wypłata środków zgodnie z zasadami określonymi w umowie.
Przy kredytach mieszkaniowych bank może wymagać wkładu własnego i zabezpieczenia hipotecznego. Wartość nieruchomości oraz kwota finansowania wpływają wtedy na wskaźnik LTV, który pokazuje stosunek kredytu do wartości zabezpieczenia. Przy innych produktach wystarczające może być zabezpieczenie osobiste, ubezpieczenie albo sama ocena zdolności kredytowej.
O czym pamiętać przed podpisaniem umowy?
Kredyt nie jest dodatkowym dochodem, lecz zobowiązaniem rozłożonym w czasie. Przed podpisaniem umowy sprawdź nie tylko wysokość raty, ale też całkowitą kwotę do zapłaty, zasady zmiany oprocentowania, prowizje, ubezpieczenia i warunki wcześniejszej spłaty. Krótszy okres kredytowania zwykle oznacza wyższą ratę, ale może ograniczyć łączną kwotę odsetek. Najważniejsze jest dopasowanie zobowiązania do dochodów także wtedy, gdy Twoja sytuacja finansowa ulegnie pogorszeniu.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.



