Pożyczka to umowa, w której pożyczkodawca przekazuje pożyczkobiorcy na własność określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a pożyczkobiorca zobowiązuje się zwrócić taką samą ilość pieniędzy lub rzeczy tego samego rodzaju i jakości. Podstawą prawną jest art. 720 Kodeksu cywilnego.

Co to jest pożyczka?

W praktyce pożyczka najczęściej dotyczy pieniędzy, ale przepisy dopuszczają także przekazanie innych rzeczy zamiennych, na przykład określonej ilości towaru. Pożyczkobiorca staje się właścicielem otrzymanych środków lub rzeczy, dlatego może z nich korzystać zgodnie z umową. Przy zwrocie nie oddaje tych samych banknotów czy przedmiotów, lecz taką samą ilość pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i jakości.

Umowa może określać termin spłaty, liczbę rat, odsetki, prowizję albo zabezpieczenie. Pożyczka nie musi być jednak odpłatna. W relacji między członkami rodziny lub znajomymi strony mogą ustalić zwrot wyłącznie pożyczonej kwoty, bez odsetek.

Pożyczka a kredyt – czym się różnią?

Pożyczka i kredyt nie są tym samym pojęciem prawnym. Kredyt bankowy reguluje Prawo bankowe, a podstawowe zasady umowy pożyczki wynikają z Kodeksu cywilnego. Różnica dotyczy także tego, kto może udzielić finansowania i co może być jego przedmiotem.

Kryterium Pożyczka Kredyt
Podstawa prawna Kodeks cywilny, art. 720 Prawo bankowe, w szczególności art. 69
Podmiot udzielający Osoba prywatna, firma, bank lub SKOK Bank lub SKOK, zgodnie z regulacjami dotyczącymi kredytu
Przedmiot umowy Pieniądze albo rzeczy oznaczone co do gatunku Środki pieniężne
Forma Co do zasady dokumentowa, a przy wartości do 1000 zł możliwa jest forma ustna Pisemna
Cel finansowania Zwykle dowolny, zgodnie z ustaleniami stron Często wskazany w umowie, choć kredyt gotówkowy może służyć dowolnym wydatkom
Odpłatność Może być odpłatna albo nieodpłatna Jest związana z kosztami, takimi jak odsetki i prowizja

W przypadku kredytu bank przekazuje klientowi środki do dyspozycji na określony czas i warunkach opisanych w umowie. Bank ocenia między innymi zdolność kredytową i historię spłat. Przy kredycie celowym klient powinien wykorzystać pieniądze zgodnie z przeznaczeniem wskazanym w umowie. Pożyczka daje stronom większą swobodę ustalenia tych zasad, choć pożyczki oferowane konsumentom przez firmy również podlegają szczególnym regulacjom.

Na czym polega elastyczność pożyczki?

Swoboda umowy sprawia, że pożyczka może wyglądać różnie zależnie od relacji między stronami i rodzaju finansowania. Jej najważniejsze cechy to:

  • Szeroki krąg pożyczkodawców – pieniędzy może udzielić członek rodziny, znajomy, firma pozabankowa, bank albo inny podmiot uprawniony do prowadzenia takiej działalności.
  • Dowolny cel – strony mogą ustalić, że środki zostaną przeznaczone na dowolne wydatki, bez obowiązku przedstawiania faktur czy rozliczania wykorzystania pieniędzy.
  • Możliwość braku odsetek – pożyczka prywatna może być nieodpłatna, jeśli strony nie zastrzegą wynagrodzenia dla pożyczkodawcy.
  • Różne zasady spłaty – zwrot może nastąpić jednorazowo albo w ratach, zależnie od treści umowy.
  • Prostsza forma przy małej kwocie – przy wartości nieprzekraczającej 1000 zł umowa może zostać zawarta ustnie, choć zapisanie ustaleń pomaga później potwierdzić ich treść.

Przed zawarciem umowy trzeba sprawdzić kwotę do zwrotu, termin spłaty, wszystkie opłaty oraz konsekwencje opóźnienia. Przy ofercie firmy finansowej pomocne jest porównanie całkowitego kosztu i RRSO, a nie tylko samej wysokości raty.

Pożyczka czy kredyt – co wybrać?

Pożyczka zwykle daje większą swobodę co do stron, celu i sposobu spłaty. Kredyt jest bardziej sformalizowany i działa w ramach regulacji prawa bankowego, dlatego częściej wybiera się go przy większych kwotach lub dłuższym okresie finansowania. Decyzję należy oprzeć na całkowitym koszcie, wymaganiach umowy i realnej możliwości terminowej spłaty.


Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej