Obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności (MPP) dotyczy faktury, której wartość brutto przekracza 15 000 zł, jeśli znajduje się na niej co najmniej jedna pozycja z załącznika nr 15 do ustawy o VAT, a transakcja jest zawierana między podatnikami VAT. Wszystkie trzy warunki muszą być spełnione łącznie.

Kwota 15 000 zł oznacza wartość brutto całej faktury, a nie wyłącznie wartość towarów lub usług objętych załącznikiem nr 15. Przy niższej kwocie zastosowanie MPP jest co do zasady dobrowolne.

Warunki obowiązkowego MPP

Obowiązek powstaje dopiero po jednoczesnym spełnieniu poniższych kryteriów:

Warunek Opis
Wartość faktury Łączna wartość brutto faktury musi przekraczać 15 000 zł.
Typ transakcji Sprzedawca i nabywca muszą być podatnikami VAT, czyli transakcja musi mieć charakter B2B.
Asortyment Faktura musi obejmować co najmniej jeden towar lub usługę wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT.

Samo przekroczenie limitu nie wystarcza. Faktura na 20 000 zł brutto za towar spoza załącznika nr 15 nie podlega obowiązkowemu MPP, choć nabywca będący podatnikiem VAT może zastosować ten mechanizm dobrowolnie.

Co obejmuje załącznik nr 15?

Załącznik nr 15 do ustawy o VAT zawiera towary i usługi określane jako wrażliwe. Katalog obejmuje wiele pozycji, dlatego przy nietypowym asortymencie należy sprawdzić dokładną klasyfikację. Do najczęściej spotykanych kategorii należą:

  • Paliwa, węgiel i produkty węglowe.
  • Stal, wyroby stalowe, złom, odpady oraz wybrane metale.
  • Elektronika, w tym smartfony, tablety, procesory i inne urządzenia.
  • Usługi budowlane.
  • Części i akcesoria do pojazdów silnikowych.

Jeżeli faktura przekracza 15 000 zł brutto i zawiera choćby jedną pozycję z załącznika nr 15, sprzedawca powinien umieścić na niej adnotację „mechanizm podzielonej płatności”. Nabywca nadal musi zastosować MPP, nawet gdy sprzedawca nie zamieścił tego oznaczenia.

Przy fakturze mieszanej obowiązek dotyczy należności za towary lub usługi objęte załącznikiem nr 15. Pozostałą część faktury można uregulować z zastosowaniem MPP albo na zasadach ogólnych. Samochód jako taki nie jest przykładowo towarem objętym załącznikiem nr 15, ale części samochodowe mogą się w nim znajdować.

Co grozi za pominięcie MPP?

Nabywca, który mimo obowiązku zapłaci zwykłym przelewem, może zostać obciążony dodatkowym zobowiązaniem podatkowym w wysokości 30% kwoty VAT przypadającej na towary lub usługi objęte obowiązkowym MPP. Taka płatność może również nie zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów.

Sprzedawca, który nie oznaczy faktury wymaganą adnotacją, również może zostać objęty sankcją w wysokości 30% odpowiedniej kwoty VAT. Sankcja za brak oznaczenia nie jest nakładana, jeżeli nabywca mimo wszystko zapłacił należność z użyciem MPP. Brak adnotacji na fakturze nie zwalnia jednak nabywcy z obowiązku prawidłowej zapłaty.

Najkrótsza reguła jest więc następująca: powyżej 15 000 zł brutto, transakcja B2B i towar lub usługa z załącznika nr 15 oznaczają obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności.